16 Ağu 2010

Boyoz - Diğer adı ile İzmir Böreği


Boyoz İzmir'e özgü ve İzmir damak tadı ile özdeşleşmiş, Türkiye'nin başka yerlerinde, çoğu kez, ya sadece ismi bilinen ya da ismi bile bilinmeyen,yağlı un da denen özgün bir hamurişidir. Başka yerde bulunmadığı veya hakikisi yapılmadığı için, boyozun gurbetteki İzmirliler için özel bir anlamı vardır.
Boyozu İzmir mutfağında 1492 sonrasında İspanya'dan kovularak İzmir'e yerleşen Sefarad Yahudi toplumunun kazandırdığı konusunda bütün kaynaklar hemfikirdir. Yine İspanyol kültürünün uzantıları olan ArjantinŞiliPeruMeksika gibi ülkelerde de, özellikle Sefarad kökenli nüfus grupları arasında ve özellikle peynirli ve ıspanaklı türleri sıklıkla hazırlanmakta ve beğeni ile tüketilmektedir.
Boyozun ilk çıkışını atık hamur malzemesinin değerlendirilmesine bağlayan kaynaklar bulunmaktadır. Boyoz ismi de, neredeyse kesin surette, İspanyolca "bollos" (bohça) kelimesinden türemiştir. İzmir dışında hiçbir şehirde ticari olarak piyasaya sunulmadığından İzmir’in böreği olmuştur. Rivayete göre, İzmir'de boyozun en iyisini Boyozcu Avram Usta yapmış, o öldükten sonra İzmir'de boyozlar "Avram Usta’nın boyozu" adı altında satılmıştır. Avram Usta'nın devrettiği geleneği günümüzde AlsancakDostlar Fırını'nın sahibi Halim Usta ve başka ustalar yaşatmaktadır.Karşıyaka'da ise sabahları rağbet gören Atakent Cafe Blue önündeki Börekçi Dayı'dır.
Erdem Usta'nın tarifine göre, öncelikle hamur yoğrulup top şeklinde 2-3 saat tavada dinlendirilir. Daha sonra elle tabak genişliğinde açılıp bir süre daha dinlendirilen hamur, daha sonra yine elle sallanır ve tekrar açılır ve rulo yapılıp 1-2 saat daha dinlendirilir. Kulak memesi kıvamında kopma noktasına geldiğinde tavalara sıralanır ve küçük toplar halinde kesilerek yarım saat ile bir saat arasında nebati yağ içinde bekletilir. Çok yüksek ateşte tepsi ile fırınlanmadan önce kat kat, ipince açılmış olan milföy yufkanın arasına içlik malzemesi (peynir, ıspanak vs.) de konulabilirse de, hakiki boyoz sade olur. Hamurun özelliği un, çiçek yağı ve tahin karışımı ve tuzlu olmasıdır.
BOYOZ TARİFİ
Beyaz peynirli boyoz malzemeler;
  • 2 su bardagi un
  • 1 su bardagi sivi yag
  • 1 su bardagi ilik su
  • 1 tatli kasigi sirke
  • 1 tatli kasigi seker
  • 1/2  tatli kasigi tuz
ic malzeme ;
380 gr az tuzlu beyaz peynir



yapilisi;
  1. Un,su,sirke,tuz,seker,1 yemek kasigi sivi yag,hepsini karistirip bir guzel yogrulur.(hamuru cok yogurmak gerekiyor) dinlenmeye birakilir.
  2. Cukur bir kaba 1 bardak sivi yag bosaltilir.
  3. Yogurulan hamurdan ceviz buyuklugunde parcalar kopartilip yagin icinde 10 -15 dakika bekletilir.
  4. Her bir parca hamur topaklarindan alinip katmer hamuru incelinde merdaneyle  veya oklava ile acilir sonra ,kenarlardan elinizle uzatarak tul gibi inceltilir rulo yapip yagda dinlendiriyorsunuz.
  5. Rulo yapilir tekrar acilir tekrar rulo yapilir tekrar acilir uc kere  bu islem tekrarlanir..(her acilan yufkanin uzerine bolca siviyag surulur)
  6. Uzeri yaglanip ortasina beyaz peynir konup tekrar kucuk rulo yapilip,top seklinde sarilir.
  7. Kalan hamur toplarina ayni islemi uygulayip bol yaglanmis tepsiye dizilir.
  8. firina koymadan once yaklasik yarim saat ilik  bir yerde bekletilmelidir.
  9. Uzerlerine yumurta sarisi surup susam serpistirilir.
  10. 180  dereceli onceden isitilmis firinda uzerleri kizarana kadar pisirilir.

1 yorum:

  1. Çok taklidi var belki birebir benzeri balki tad olarak yanından geçmez.
    en son akhisar da iken almıştık.
    İstanbulda hususi yer açmış İzmirli iki vatandaş boyoz ve kumru yapan.ben derimki her yörenin meşhur yiyeceği yerinde yenmeli elbet hakiki olanı aksi halde yerinde bile çakması yapılıyor malesef.

    YanıtlaSil